CẬP NHẬT QUY ĐỊNH XÉT NGHIỆM CHẤT GÂY NGHIỆN THEO Thông tư 36/2024/TT-BYT

Cập nhật gần nhất: 19:50, 18/03/2026 21 lượt xem

Theo quy định cập nhật tại Thông tư 36/2024/TT-BYT, danh mục các chất gây nghiện cần kiểm tra trong khám sức khỏe đã có sự điều chỉnh so với trước đây.

Nếu trước kia việc xét nghiệm chủ yếu tập trung vào 4 nhóm chất phổ biến, thì từ năm 2025, danh mục đã được mở rộng nhằm tăng cường hiệu quả sàng lọc và kiểm soát.

Danh sách 5 chất cần xét nghiệm gồm:

  • Amphetamine – Nhóm chất kích thích thần kinh

  • Marijuana (THC) – Hoạt chất trong cần sa

  • Morphine – Đại diện nhóm thuốc phiện

  • Codeine – Chất giảm đau có nguồn gốc từ thuốc phiện

  • Heroin – Chất gây nghiện mạnh, nguy cơ cao

Việc bổ sung thêm Codeine giúp nâng cao khả năng phát hiện các trường hợp sử dụng chất gây nghiện dưới nhiều hình thức khác nhau.

ĐỐI TƯỢNG ÁP DỤNG

Quy định này được áp dụng đối với:

  • Người thực hiện khám sức khỏe để cấp mới, đổi hoặc gia hạn giấy phép lái xe

  • Người điều khiển xe máy chuyên dùng

  • Các trường hợp cần kiểm tra theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức

NGUYÊN NHÂN CÓ THỂ GÂY DƯƠNG TÍNH GIẢ KHI XÉT NGHIỆM MA TÚY

Trong một số trường hợp, kết quả xét nghiệm có thể cho dương tính dù người được kiểm tra không sử dụng chất gây nghiện. Đây được gọi là hiện tượng dương tính giả – có thể xuất phát từ nhiều yếu tố trong sinh hoạt và điều trị hằng ngày.

1. Ảnh hưởng từ thuốc điều trị

Một số loại thuốc phổ biến có thể làm sai lệch kết quả xét nghiệm:

  • Thuốc giảm đau chứa Codeine hoặc Morphine
    → Có thể cho kết quả tương tự nhóm chất dạng thuốc phiện

  • Thuốc cảm, thuốc ho
    → Thành phần như Pseudoephedrine đôi khi gây phản ứng chéo với nhóm chất kích thích

  • Thuốc an thần, chống lo âu
    → Các hoạt chất như Diazepam, Lorazepam có thể ảnh hưởng đến kết quả sàng lọc

  • Một số kháng sinh
    → Như Rifampin hoặc nhóm Fluoroquinolones trong một số trường hợp hiếm có thể gây sai lệch

2. Thực phẩm và đồ uống

Chế độ ăn uống cũng có thể là nguyên nhân gây nhầm lẫn:

  • Hạt anh túc (poppy seeds)
    → Có thể khiến kết quả dương tính với Morphine hoặc Codeine

  • Một số loại trà thảo mộc
    → Chứa hoạt chất kích thích nhẹ, dễ gây phản ứng tương tự Amphetamine

3. Tiếp xúc với hóa chất

  • Làm việc hoặc tiếp xúc thường xuyên với hóa chất có gốc amine (có trong một số chất tẩy rửa mạnh)
    → Có thể ảnh hưởng đến kết quả test nhanh

4. Yếu tố kỹ thuật trong xét nghiệm

Một số sai sót trong quá trình thực hiện cũng có thể dẫn đến dương tính giả:

  • Mẫu bệnh phẩm không được bảo quản đúng quy định

  • Xảy ra hiện tượng nhiễm chéo giữa các mẫu

  • Quy trình xét nghiệm không đảm bảo tiêu chuẩn

5. Làm thế nào để hạn chế dương tính giả khi xét nghiệm ma túy?

Dương tính giả có thể gây lo lắng và ảnh hưởng đến kết quả đánh giá sức khỏe. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể giảm thiểu nguy cơ này bằng một số lưu ý quan trọng trước khi xét nghiệm.

5.1. Chủ động cung cấp thông tin y tế

Hãy thông báo đầy đủ cho bác sĩ về:

  • Các loại thuốc đang sử dụng

  • Thực phẩm chức năng hoặc sản phẩm bổ sung

Điều này giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn và hạn chế nhầm lẫn trong quá trình đọc kết quả.

5.2. Lưu ý về chế độ ăn uống

  • Tránh sử dụng một số thực phẩm có thể ảnh hưởng đến kết quả, đặc biệt là hạt anh túc (poppy seeds)

  • Hạn chế dùng các sản phẩm không cần thiết trước ngày xét nghiệm

5.3. Tuân thủ đúng quy trình lấy mẫu

  • Thực hiện lấy mẫu theo hướng dẫn của nhân viên y tế

  • Đảm bảo mẫu bệnh phẩm được bảo quản đúng tiêu chuẩn

  • Hạn chế tối đa nguy cơ sai sót hoặc nhiễm chéo

6. Xử lý nghi ngờ khi dương tính giả

Trong trường hợp kết quả xét nghiệm ban đầu cho kết quả dương tính nhưng chưa rõ ràng, khách hàng sẽ được tư vấn thực hiện xét nghiệm chuyên sâu.

Phương pháp thường được áp dụng là sắc ký khối phổ (GC-MS) – kỹ thuật có độ chính xác cao, giúp xác định chính xác sự hiện diện của chất gây nghiện và loại trừ các yếu tố gây nhiễu.

7. Quy trình xét nghiệm tại phòng khám

Tại Phòng khám Đa khoa Việt Nhật, quy trình xét nghiệm được thực hiện nhanh gọn, đảm bảo đúng quy định:

7.1. Lấy mẫu

  • Sử dụng mẫu nước tiểu để kiểm tra

  • Đảm bảo riêng tư, bảo mật và đúng quy chuẩn y tế

7.2. Thực hiện xét nghiệm

  • Áp dụng phương pháp sàng lọc nhanh kết hợp định tính

  • Phát hiện sự hiện diện của các chất gây nghiện trong thời gian ngắn

7.3. Trả kết quả

  • Kết quả được trả nhanh chóng

  • Có tư vấn cụ thể trong trường hợp cần kiểm tra thêm

8. Những lưu ý quan trọng

Để đảm bảo kết quả chính xác, khách hàng cần lưu ý:

  • Không sử dụng các chất kích thích trước khi xét nghiệm

  • Thận trọng với một số thuốc điều trị hoặc thực phẩm chức năng có thể gây ảnh hưởng đến kết quả

  • Thông báo với nhân viên y tế nếu đang dùng thuốc

Tags: